Faktoring Nedir

Finans

Yayınlanma Tarihi: 22.01.2021 Güncelleme Tarihi: 22.01.2021

5/1

Ticaret yapan firmaların alacaklarını vadesinde veya hiç alamama riski vardır. Bu durum firmaları zarara uğratır ve nakit akışını bozar. Oluşabilecek riskleri ortadan kaldırmak amacıyla bankalar ve bazı finansal kuruluşlar çeşitli çalışmalar yürütmektedir. Firmaların bankalar aracılığıyla alabileceği önlemler arasında çek, senet, teminat mektubu, alacak sigortaları ve DBS yer alır. Ticarette güvenin sağlanabilmesi adına yürütülen uygulamalardan bir diğeri ise factoring hizmetidir. 

Factoring şirketleri borcun temin edilememesi riskini üstlenmekte, satıcı tarafın güvenle yurt içi ve yurt dışına mal ve hizmet satışı yapmasını sağlamaktadır. Kredi Robotu Ekibi olarak factoring nedir, factoringin firmalara sağladığı avantajlar nelerdir, factoring türleri nelerdir, factoring ücretleri nelerdir gibi başlıklar altında factoring şirketleri hakkında öğrenmek isteyebileceğiniz tüm bilgileri bir araya getirdik.

Factoring Tanımı

Factoring yurt içi ve yurt dışına mal ve hizmet satışı yapan firmaların vadeli alacaklarını garanti altına alan bir tahsilat yöntemidir. Factoring şirketlerinden hizmet alan müşteri, borçludan alacağı vadeli fatura bedelini vadesi gelmeden nakit olarak tahsil etmektedir. Böylece borçlu ödemeleri faktoring şirketine yapmakta ve tüm riski firma yerine aracı şirket üstlenmektedir. 

Factoring şirketi genel anlamıyla nakit sağlayan, tahsilat yapan ve ticaretten doğabilecek riski üstlenen bir finansman olarak düşünülebilir. 

Factoring Şirketleriyle Çalışmanın Avantajları Nelerdir?

Satıcı tarafından bakıldığında factoring şirketleriyle çalışmanın en önemli avantajları tahsilat için beklememek, garantili ticaret yapmak ve nakit yönetimini sağlamak olarak düşünülebilir. Factoring avantajları sayesinde firmalar vadeli satışa daha sıcak bakmaktadır. Nakit ödemek yerine vadeli hizmet almasını sağladığından, alıcı içinde oldukça avantajlı bir sistem haline gelmiştir. 

Garanti Avantajı

Bankalar aracılığıyla alınan teminatlar göz önüne alındığında, garanti altına alınan belirli bir limit vardır. Bu limit aşılmadığı sürece satıcı firma alacaklarını garantiler. Factoring şirketleri ise daha geniş kapsamlıdır. Yapılan sözleşme neticesinde satıcı belirli ücretler ödeyerek alacağını nakit olarak tahsil eder. Böylece tüm risk factoring şirketine devredilmiş olur. Satıcı ticari hayatındaki riskleri ortadan kaldırmış olur. 

Tahsilat Yönetimi Avantajı

Mal veya hizmet satışını vadeli olarak sunan firmalar, tahsilat günü geldiğinde gecikmelerle karşılaşabilmektedir. Bu durum hem nakit akışını engellemekte hem de tahsilat için zaman harcamalarına neden olmaktadır. Alacağını factoring şirketine devreden firmalar, borç tahsilatı için uğraşmıyor. Borcu nakit olarak aldıklarından bu süreci factoring şirketlerine devretmiş oluyorlar. Tahsilat işlemleri bu şirketlerce takip edilmektedir. 

Nakit Yönetimi Avantajı

Satıcı tarafın vadesi geciken borcundan doğacak sorunları geride bırakmasını sağlayan önemli bir avantajdır. Factoring şirketleri henüz vadesi gelmeyen ödemeyi satıcıya nakit olarak öder. Böylece ticari faaliyetlerde aksama olmaz, nakit sıkıntısından doğacak sorunların önüne geçmiş olur. 

Factoring şirketleri aracılığıyla yapılan mal ve hizmet satışı sırasında borçlu olacak firmayla ilgili kredi istihbaratı sorgulaması yapılır. Bu sayede karşılaşılabilecek sorunlar önceden değerlendirileceğinden satıcı riski yüksek firmalarla çalışma yapmadan zarardan kaçınmış olur.

 

Factoring Türleri Nelerdir?

İthalat Factoring (Yurt İçi Factoring): Alıcı, satıcı ve factoring şirketinin yurt içinde işlem yapması durumudur. Satıcı firma şirkete gerekli bilgi ve belgelerle başvuru yapar. Şirket incelemeleri yaparak satıcıya komisyon ve ücretleri belirtir. Sözleşme imzalanmasının ardından ön ödeme yapılır ve borçlu vadesi geldiğinde borcunu nakit, çek veya senetle şirkete yapar. 

İhracat Factoring (Yurt Dışı Factoring): Alıcı ve satıcının farklı ülkelerde olması halinde başvurulan yöntemdir. Bu işlemde yaygın muhabir ağı kullanılarak tahsilat işlemi gerçekleştirilir. Yurtdışı muhabirler aracılığıyla yapılan factoring işlemlerinde garanti verilecek limit sınırlı olabilir. Ayrıca ihracat factoring işlemlerinde şirketler tahsilatı aracı olmadan kendisi de üstelenebiliyor.

Tam (Geleneksel) Factoring: En yaygın olan factoring türüdür. Satıcı firma ile factor arasında anlaşmaya göre alacakların tahsilatı, kayıtları ve ön ödeme işlemlerinin tamamıyla şirket tarafından üstlenildiği sistemdir. 

Kabilirücu Factoring: Tam factoring sisteminin tüm işlemlerini üstlenir. Ön ödeme yapılır ancak borçlunun geri ödememe durumunda oluşacak riskleri kabul etmez. Satıcıya verilen avansın geri alınması söz konusu olabilir. 

Gayri Kabilirücu Factoring: Bu sisteme göre borçlunun geri ödememe riskini factoring şirketi üstlenir.

Vade Factoring: Satıcı ve alıcı arasında yalnızca tahsilat ve satış kayıtlarının ön planda olduğu bir sistemdir. Satıcıya vadesi gelmeyen borçlar için ön ödeme yapılmaz. Fatura tarihinden sonra belirlenen tarihte satıcıya ödeme gerçekleştirilir. 

Fatura İskonto Factoring: Factorun yalnızca finansman desteği sağladığı, tahsilat ve borcun ödenmeme riskini kabul etmediği bir modeldir. 

Örtülü Factoring: Alacağın tamamını garanti altına almayan bir modeldir. Şirketin belirlediği orana göre ödeme garantisi verilir. 

Factoring İşlemi Nasıl İşler?

Yurt içi ve yurt dışından vadeli olarak mal veya hizmet almak isteyen alıcı satıcıya ulaşır. Satıcı verdiği hizmetin bedelini almakta sorun yaşamamak için factoring şirketine başvurur. Factoring şirketi kredibilite değerlendirmesi yapar ve satıcıya komisyon ve ücretleri içeren bir teklif sunar. Satıcı ile şirket arasında anlaşılan factoring türüne göre bir sözleşme imzalanır. Satıcı hazırladığı mal ve hizmeti factoring şirketinin onayını alarak müşteriye gönderilmesini sağlar. Faturanın kesilmesinin ardından ödemenin sağlanması için satıcı alacak temliki yapar. Şirket alacakların vadesi gelmeden satıcıya ön ödeme yapar. Alıcı ise vade sonunda şirkete ödeme yapar ve masraflar ödeme tutarından düşülerek satıcıya iletilir. 

Factoring İşleminin Dezavantajları Nelerdir?

Satıcının ödemeden doğacak risklerini azaltan veya tamamen ortadan kaldıran ve alıcı için nakit yerine vadeli olarak mal veya hizmet almasını sağlayan factoring işleminin bazı dezavantajları da bulunmaktadır. Factoring işleminin dezavantajları arasında ilk göze çarpan şirkete ödenen ücret ve komisyon maliyetidir. 

Factoring şirketleri kredibilite değerlendirmesi yapmaktadır. Bankalarla bağlantılı olarak çalışmalar yürütüldüğünden olumsuz değerlendirmelerde riskli grupta değerlendirme söz konusu olacaktır. Bu durum bankalara kredili ürün başvurularında olumsuz yanıt alınmasına neden olabilmektedir. 

Yurt dışı factoring işlemlerinde iki factorlu sistem kullanılması halinde seçilen muhabir factoring şirketi doğru seçilmediğinde işlemler gecikebilir. Ayrıca bu tür sistemlerde talep edilen komisyon ücretleri de yüksek olabilmektedir. 

Yukarıda belirttiğimiz factoring işleminin dezavantajları göz önüne alındığında doğru değerlendirme yapmak oldukça önemlidir. Genel itibariyle değerlendirildiğindeyse factoring sistemi satıcı firmanın üzerindeki yükü hafifletmekte, oluşabilecek riskleri en aza indirmektedir. 

Factoring Masrafları Nelerdir?

Factoring işlemlerinden yararlanmak isteyen firmalar komisyon, factoring ücreti ve diğer masrafları tahsil edilmektedir. 

Komisyon Ücreti: Şirketler sunduğu hizmete karşılık komisyon talep etmektedir. Bu ücret firmaların yaptığı işlem türüne, tutara ve vadeye göre farklılık gösterecektir.

Factoring Ücreti: Factoring şirketleri satıcı firmaya vadesi gelmeyen borç için ön ödeme yapmaktadır. Yapılan bu ön ödeme karşılığında alıcının ilk vadesinden gelen ödemeden faiz tutarı düşülerek tahsil edilir. 

Diğer Masraflar: Factoring şirketinin EFT, havale ve posta işlemleri için satıcıya yansıttığı ücrettir.

Factoringe Uygun Olmayan Alacaklar Nelerdir?

Yatırım malları, grup içi satışlardan doğan alacaklar ve kolay bozulabilen ürünler factoringe uygun olmayan alacaklar arasında yer alır. Ayrıca fatura ve benzeri bir belgenin olmaması halinde mevzuata uygun bir alacak olmadığından hukuki ve teknik anlamda bir işlem yapılması mümkün değildir. Peşin satışlar da factoring hizmetlerine dahil edilmemektedir.